Terugblik op Ambtelijk Platform van 11 juni 2026 

Terwijl zon en hoosbuien– zoals de afgelopen weken – zich afwisselen en het waterschap tegelijkertijd een onttrekkingsverbod afkondigt vanwege droogte zit het ambtelijk platform bijeen in van gemeente Nijkerk. Met vier heel verschillende onderwerpen op de agenda, een nieuwe programmamanager als voorzitter en een goed gevulde ovaalvormige raadszaal.  

Na een rondje over de stand van de formaties – de meeste gemeenten zullen eind juni of begin juli hun nieuwe college installeren – gingen we van start.  

Waterrotonde Nijkerk-Putten, door André Meijerink van Gemeente Nijkerk 
Zoals jullie wel weten staat de beschikbaarheid van drinkwater onder druk. Door bevolkingsgroei, meer economische activiteit en klimaatverandering (droogte) is er meer vraag dan door productie kan worden aangevuld. Drinkwatercongestie is een nieuwe dreiging. Nu al krijgen grootverbruikers geen aansluiting op het drinkwaternet. Om dit te voorkomen moeten we, onder andere, het drinkwatergebruik verminderen met 25% voor particulieren (van 125 naar 100 l/per persoon/ per dag) en met 20% voor grootverbruikers.  

De (vertrekkend) wethouder van Nijkerk raakte tijdens een bezoek aan de waterrotonde in Eerbeek (gemeente Brummen) geïnspireerd om de mogelijkheden voor een waterrotonde in eigen gemeente te onderzoeken:. 

Een waterrotonde vangt het proceswater op het terrein van het bedrijf op, zuivert dit tot drinkwaterkwaliteit en benut het water opnieuw in het bedrijfsproces.  

Na een verkennend gesprek met 8 bedrijven doen uiteindelijk Arla (zuivelproducent in Nijkerk) en Storteboom (kippenslachterij in Putten) mee aan een verkennend onderzoek. Dit onderzoek is in maart 2025 positief afgesloten met commitment van alle deelnemende partijen; Vitens, Waterschap, Provincie Gelderland, Gemeenten en bedrijven. De potentiële besparing is 1,2 mio m3, gelijk aan het verbruik van 11.000 huishoudens (in onze regio is het huishoudelijk gebruik 800 mio m3).  

Er zijn nog een flink aantal hindernissen te nemen. De grootste is de eisen van de Nederlandse Voedsel en Waren Authoriteit die alleen achteraf wil toetsen of een waterzuiverende installatie voldoet, en niet vooraf de eisen daaraan bekend wil maken. Maar ook stikstofregelgeving en netcongestie vormen – in de woorden van André – neembare hindernissen.  

Vanuit de groep was veel interesse in de aanpak en kwamen veel vragen over de businesscases en de lessons learned. Eenzelfde inspirerende presentatie gaan we aan onze bestuurders geven! 

Stedelijk Water in Beeld, door Lotta Holsteijn van Waterschap Vallei en Veluwe 
Stedelijk water heeft een belangrijke functie als ecologische en recreatieve structuur. We werken aan het verbeteren van de ecologie en een goede beleving van onze wateren. In SWIB brengen we de ecologische kwaliteit van wateren in beeld, wat bijdraagt aan KRW-doelstellingen maar niet 1-op-1 over te nemen is; SWIB maakt gebruik van ambitiebeelden en watermonsters maar rapporteert kwalitatief en niet op absolute waarden. De ambitiebeelden worden door waterschap en gemeenten gezamenlijk bepaald. Op deze openbare website zijn de beoordelingen en factsheet per watergang (vanaf 2025) beschikbaar gemaakt. Ook collega’s en burgers kunnen deze website raadplegen. Elke 6-8 jaar wordt de SWIB-cyclus doorlopen: in jaar 1 en 2 het uitvoeren van de chemische en ecologische monitoring, in jaar 3 rapportage en in jaar 4 tot 6 (of 8) uitvoeren van maatregelen.  

Vooralsnog is het uitvoeren van de geïdentificeerde maatregelen erg vrijblijvend, er ligt bijvoorbeeld geen samenwerkingsovereenkomst aan ten grondslag. Hierom start Lotta deze zomer een evaluatie op naar hoe SWIB samenhangt met het geheel van ambities en doelstellingen rondom stedelijk water en hoe het SWIB-proces en de opvolging daarvan beter kan bij zowel waterschap als gemeenten.  

OPROEPJE: wie wil Lotta helpen deze zomer helpen bij de evaluatie?!  

ZON fase 3, door Anneke van der Kraan 
Het programmabureau ZON is dit voorjaar gestart met het ophalen van projecten voor de ZON subsidie fase 3 (2028-2033). ZON gaat over het aanvullen van de grondwatervoorraad in natte perioden om de tekorten in droge perioden op te kunnen vangen. Er zijn 25 maatregelen benoemd waar gemeenten cofinanciering op kunnen aanvragen bij ZON. De basis hiervoor is het zoetwaterverhaal van hoog Nederland de basis. Veel is nog onbekend; hoeveel cofinanciering, hoe te verantwoorden en hoeveel budget er vanuit het Rijk beschikbaar wordt gesteld voor deze fase. Vanuit het kernteam PWVE wordt initiatief genomen om een gezamenlijk bod uit te brengen bij ZON en samen zicht te krijgen op wat er in onze regio kan en wat moet om verdroging tegen te gaan.  

Toepassing van het regionaal grondwatermodel, door Marijn van Dijk (Soest) 
Eén van de projecten uit het Koersplan is het maken van een regio-dekkend grondwatermodel voor stedelijk gebied, in aanvulling op AZURE. In dit grondwatermodel zijn veel meer elementen die invloed hebben op grondwaterstroming: bijv. ophooglagen, damwanden, tunnelbakken, kelders, etc., maar ook riolering en drainage, landgebruik en stedelijk oppervlaktewater. Ook het grid is veel kleiner. De gemeenten Soest, Baarn en Amersfoort hebben dit gedetailleerde grondwater-model inmiddels werkend; Marijn verteld hoe het model is gebruikt voor het maken van afkoppelscenario’s in Soest, waarbij het model inzicht geeft in de potentiële overlast. Soest wil niet dat de GHG (gemiddeld hoogste grondwaterstand) hoger komt dan 70 cm onder maaiveld én dat de GHG meer dan 5 cm stijgt door het afkoppelen. Zij zijn op zoek naar de balans tussen zoveel mogelijk oppervlakte afkoppelen icm infiltreren en zo min mogelijk overlast door hogere grondwaterstanden. Afkoppelen heeft extra prioriteit daar waar rioolwater-overstorten vaker voorkomen. Ook de koppeling met verontreinigingen wordt gemaakt; door meer infiltreren wil je niet dat vervuiling wordt verspreid. Kaarten worden via een geo-kaartviewer bruikbaar gemaakt voor bijvoorbeeld planprocessen.  

Overige 
Kaderstelling decentrale afvalverwerking (mededeling Jan Wisse); Jan roept op om te reageren op het conceptrapport. Ter visie: Aanvaardbaarheid van decentrale sanitaire voorzieningen – een juridische analyse 

Update storymap rioolvreemd water (mededeling collega waterschap) ter kennisname; Rioolvreemd water